Zamknij
REKLAMA

"Większość dyrektorów PCPR lub innych organizatorów pieczy zastępczej dopuszcza się uchybień" - twierdzi poseł Marek Biernacki

08:48, 02.12.2020 | Mariusz Sieraczkiewicz za: Sejm.pl/foto pixabay.com
Skomentuj
REKLAMA

"W rodzinach zastępczych zdarzają się sytuacje patologiczne (nadużywanie alkoholu przez rodziców zastępczych, stosowanie przemocy wobec wychowanków). Incydenty te mogą wskazywać na brak dostatecznej weryfikacji kandydatów na rodziców zastępczych oraz niedostateczny nadzór nad takimi rodzinami ze strony organizatorów pieczy zastępczej." - uważa poseł Marek Biernacki (PSL-Kukiz'15), który w tej sprawie skierował interpelację do do ministra rodziny i polityki społecznej.

Kwestia trafiania dzieci do rodzin zastępczych pozostawia wiele do życzenia. Są również w Gdyni przypadki, kiedy pozbawia się praw rodzicielskich na podstawie nie potwierdzonych plotek czy antypatii. Później rodzice ci muszą sądownie walczyć o powrót dzieci do domu.

Poseł M. Biernacki w swojej interpelacji porusza wiele trudnych dla organizatorów pieczy zastępczej spraw. Odpowiedzi na zadane przez parlamentarzystę pytania mogą zbudować w przyszłości lepsze funkcjonowanie rodzin zastępczych i adopcyjnych oraz prowadzić do likwidacji patologii, zarówno wśród osób starających się o status rodziny zastępczej, jak i wśród urzędników, którzy kierując się sobie zrozumiałymi względami są sprawcami wielu dramatów.

Treść interpelacji:

Szanowna Pani Minister,

zapewnienie dzieciom pieczy zastępczej w rodzinach zastępczych, rodzinnych domach dziecka i placówkach opiekuńczo-wychowawczych należy do zadań własnych powiatu. Zadanie jest finansowane głównie przez powiaty przy współudziale gmin. W pieczy zastępczej przebywa w Polsce ponad 70 tysięcy dzieci. Co roku kilkanaście tysięcy dzieci do 18. roku życia trafia do pieczy zastępczej, a kilka tysięcy wraca do rodzin naturalnych.

Piecza zastępcza wynika głównie z racji dysfunkcyjności rodziny biologicznej (uzależnienie rodziców – 41,7%, bezradność w sprawach opiekuńczo-wychowawczych – 28,1%, przemoc w rodzinie – 3,8%). Piecza zastępcza z powodu sieroctwa dotyczy 4% dzieci, półsieroctwa – 7,3%, a pobytu co najmniej jednego z rodziców za granicą w celach zarobkowych (tzw. eurosieroctwo) – 2,2% dzieci.

Dziecko, któremu opieki nie może zapewnić rodzina biologiczna, trafia do jednej z dwóch form pieczy zastępczej – instytucjonalnej (ok. 25%) lub rodzinnej (ok. 75%). Odebranie dziecka rodzicom biologicznym lub opiekunom prawnym i umieszczenie w pieczy zastępczej odbywa się na podstawie postanowienia sądu. Wyjątkiem są sytuacje nadzwyczajne, kiedy podejmuje się działania w trybie interwencyjnym, gdy zagrożone jest życie lub zdrowie dziecka – wówczas dziecko jest odbierane w trybie natychmiastowym, niezależnie od pory dnia i bez postanowienia sądu. Dotyczy to środowisk patologicznych, przemocowych, z uzależnieniami (alkohol, narkotyki, dopalacze). Zgodnie z prawem dzieci odebrane w trybie interwencyjnym powinny trafić do pogotowia opiekuńczego instytucjonalnego (od wieku 10 lat wzwyż) lub rodzinnego (do lat 10).

Powiaty i miasta na prawach powiatu prowadzą kampanie na rzecz pozyskania i przeszkolenia rodziców zastępczych, ale zainteresowanie prowadzeniem rodziny zastępczej jest niskie. Zdaniem NIK stanowi to problem systemowy.

Dzieci przebywają w placówkach pogotowia opiekuńczego i rodzinnego nawet po kilkanaście miesięcy, a czasem i kilka lat (rekord to 6 lat w placówce interwencyjnej, aż do osiągnięcia pełnoletniości), choć prawo przewiduje maksymalnie trzy miesiące w placówce i cztery w pogotowiu rodzinnym. Wprawdzie przedłużony pobyt może wynikać z długotrwałego postępowania sądowego, ale w skontrolowanych przez NIK pogotowiach opiekuńczych pozostawały także dzieci z uregulowaną sytuacją prawną. Niepewność i tymczasowość tej opieki łamie prawo dzieci do stabilnego środowiska wychowawczego i niekorzystnie wpływa na ich rozwój.

Z badań naukowych wynika, że wydłużony pobyt dzieci w placówkach opiekuńczych i rodzinach zastępczych wpływa na spowolnienie ich rozwoju fizycznego i emocjonalnego, powoduje też deficyty umiejętności społecznych, w tym tych dotyczących funkcjonowania w rodzinie.

Większość dyrektorów PCPR lub innych organizatorów pieczy zastępczej dopuszcza się uchybień. Kontrolerzy Najwyższej Izby Kontroli stwierdzili, że dyrektorzy nie dochodzili świadczeń alimentacyjnych na rzecz dzieci, które przebywały w pieczy instytucjonalnej lub rodzinnej ponad 12 miesięcy oraz nierzetelnie monitorowali postępowania sądowe i nie występowali do sądu o uregulowanie sytuacji prawnej dzieci przebywających w pieczy powyżej 18 miesięcy od dnia przyjęcia do placówki.

W rodzinach zastępczych zdarzają się sytuacje patologiczne (nadużywanie alkoholu przez rodziców zastępczych, stosowanie przemocy wobec wychowanków). Incydenty te mogą wskazywać na brak dostatecznej weryfikacji kandydatów na rodziców zastępczych oraz niedostateczny nadzór nad takimi rodzinami ze strony organizatorów pieczy zastępczej.

Rodzin zastępczych jest za mało, przez co dzieci zbyt długi czas spędzają w interwencyjnych placówkach opiekuńczo-wychowawczych – dotyczy to zwłaszcza dzieci poniżej 10. roku życia. Obecny system pieczy zastępczej nad dziećmi w sytuacjach kryzysowych jest nieskuteczny i dopuszcza praktyki niezgodne z ustawą i z prawem dzieci do stabilnej opieki. Sytuacja wymaga naprawy systemowej.

Wobec powyższego, działając na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora (Dz. U. z 2018 r. poz. 1799), uprzejmie proszę Panią Minister o udzielenie odpowiedzi na poniższe pytania:

1. Kiedy minister rodziny i polityki społecznej we współpracy z wojewodami i zarządami powiatów wypracuje efektywny model kontroli rodzin zastępczych, zapewniający dobro i bezpieczeństwo dziecka oraz prywatność rodzin zastępczych?

2. Kiedy minister rodziny i polityki społecznej wspólnie z ministrem sprawiedliwości wypracują skuteczniejsze rozwiązania wymuszające współdziałanie podmiotów wymiaru sprawiedliwości z organizatorami rodzinnej pieczy zastępczej, w tym usprawnienie przepływu informacji/korespondencji?

3. Kiedy minister rodziny i polityki społecznej wspólnie z ministrem zdrowia opracują działania na rzecz dostępności świadczeń opieki medycznej dla dzieci przebywających w rodzinach zastępczych zawodowych i niezawodowych?

4. Kiedy zostanie utworzony centralny rejestr danych o osobach pełniących funkcję rodziny zawodowej lub rodziny zastępczej niezawodowej oraz prowadzących rodzinny dom dziecka? Obecnie rejestry takie muszą być prowadzone przez starostów.

5. Kiedy zostanie utworzony centralny rejestr placówek opiekuńczo-wychowawczych, regionalnych placówek opiekuńczo-terapeutycznych i interwencyjnych ośrodków preadopcyjnych oraz wolnych miejsc w tych placówkach? Obecnie rejestry takie muszą być prowadzone przez wojewodów.

6. Kiedy zostanie stworzone systemowe rozwiązanie problemu, aby PCPR/miejskie ośrodki pomocy rodzinie/miejskie ośrodki pomocy społecznej przestrzegały zasady krótkotrwałości pobytu dzieci przyjętych w trybie interwencyjnym w pogotowiach opiekuńczych i rodzinnych, tj. podejmowały działania w celu szybkiego przeniesienia wychowanków, głównie dzieci poniżej 10. roku życia, do pieczy rodzinnej lub placówek socjalizacyjnych?

Z poważaniem

Marek Biernacki

(Mariusz Sieraczkiewicz za: Sejm.pl/foto pixabay.com)

Co sądzisz na ten temat?

podoba mi się 0
nie podoba mi się 0
śmieszne 0
szokujące 0
przykre 0
wkurzające 0
facebookFacebook
twitterTwitter
wykopWykop
komentarzeKomentarze
REKLAMA

komentarz (0)

Brak komentarza, Twój może być pierwszy.

Dodaj komentarz

REKLAMA