Zamknij
REKLAMA

"Klimaks" - nowa wystawa czasowa w Muzeum Emigracji w Gdyni

12:26, 20.06.2021 | hs za: Muzeum Emigracji
Skomentuj
REKLAMA

Historia, prezentowana na wystawie "Klimaks" wydarzyła się naprawdę, jednak nigdy nie została przedstawiona w ten sposób. Opowiada o relacji łączącej człowieka i jego środowisko naturalne z perspektywy wyjazdów Polaków do Ameryki Południowej na przełomie XIX i XX wieku. Emigracja ta była częścią dynamicznych procesów społecznych, ekonomicznych i politycznych, kształtujących nowy porządek świata. Jak możemy budować bardziej partnerskie relacje z przyrodą i na nowo spojrzeć na historię polskich emigrantów w Ameryce Południowej? Od 25 czerwca do 31 października Muzeum Emigracji w Gdyni zaprasza na nową wystawę czasową.

Rosnące zainteresowanie zamorskimi koloniami, ich odmiennością i bogactwem występującej fauny i flory dało w XIX wieku impuls do rozkwitu nauk przyrodniczych. Ameryka Południowa stała się w tym czasie niezwykle popularnym celem ekspedycji naukowych. Zainteresowanie tamtejszą przyrodą miało również cel inny niż poznawczy – ekonomiczny. Wyniki prowadzonych badań wykorzystywano do opracowywania nowych metod uprawy roślin i hodowli zwierząt zwiększających produkcję rolną na skolonizowanych terenach. Wskutek tej intensyfikacji rozpoczął się szybki i destrukcyjny proces wyrębu ogromnych obszarów puszczy tropikalnej. Trudno dostępne tereny, porośnięte ogromnymi powierzchniami gęstych lasów i hektary podmokłych gruntów wymagały od nowoprzybyłych wielkich nakładów pracy fizycznej. Dzięki niej pozyskiwano ziemię pod kolejne plantacje i hodowle. W efekcie doprowadzono do nieodwracalnych zmian całych krajobrazów i ekosystemów.

Środowisko naturalne wpływało nie tylko na pracę polskich imigrantów, ale w znacznym stopniu determinowało ich kulturę, która przywiedziona do Ameryki Łacińskiej na przełomie XIX i XX wieku natrafiła na zupełnie nowe warunki. Pod ich wpływem zmieniała się i ewoluowała tworząc nowy folklor. Obyczajowość, tradycje i zwyczaje z czasem wchodziły w dialog z lokalną kulturą, która naturalnie się z nią przenikała.

“Czy znana i przebadana historia o emigracji Polaków do Ameryki Południowej została opowiedziana w pełni? Co faktycznie o niej wiemy? jak wybrzmiałaby ta sama historia opowiadana przez rdzennych mieszkańców Ameryki Południowej?” - te pytania zadaje dyrektor muzeum Karolina Grabowicz-Matyjas w tekście inicjującym katalog towarzyszący wystawie.

Słowo „klimaks” oddaje moment, gdy rzecz zmierza ku końcowi, ale wciąż nie osiąga finału. Ilustruje stan trwania w zawieszeniu, gdy kończy się jeden proces zmian, jednocześnie dając przestrzeń do kolejnego. Odwołanie się do jego idei otwiera pole do dyskusji nad trwałością tego, gdzie żyjemy, i zasad, według których to życie wiedziemy.

„Klimaks” to nie tylko opowieść o losach polskich osadników, ale przede wszystkim próba spojrzenia na kwestię migracji w szerszej perspektywie: jako wspólną wędrówkę ludzi, roślin, tradycji i idei.

Na ekspozycję składają się m.in.: cykl fotograficzny Marianny i Katarzyny Wąsowskich, poetyckie utwory Urszuli Zajączkowskiej, prezentacja skrzynki Warda i działalności Fundacji Biodiversitatis, zajmującej się ochroną i badaniem gatunków roślin i zwierząt, występujących na zagrożonych zniszczeniem terenach leśnych w Kolumbii. Tej części towarzyszy również film w reżyserii Macieja Dydyńskiego „Stanhopea Tigrina” z poetycką narracją Julii Fiedorczuk.

Osią narracji projektu fotograficznego “Czekając na śnieg” Katarzyny i Marianne Wąsowskich jest historia polskich osadników przybyłych do Ameryki Południowej. Ekspozycja składa się z wykonanych przez autorki zdjęć, archiwalnych dokumentów i rodzinnych albumów pochodzących z Argentyny i Brazylii. W dialog z obrazami wchodzi dziewięć krótkich form literackich napisanych przez Urszulę Zajączkowską, poetkę, botaniczkę i artystkę. Ich układ i tematy tworzą rodzaj katalogu zjawisk biologicznych towarzyszących procesom przekształcania środowiska. Impulsem tych zmian są ludzie, osadnicy napływający również z Polski.

Swoistym kluczem do zrozumienia konceptu wystawy jest skrzynka Warda - rodzaj specjalnego szklanego pudła, zaprojektowanego przez Nathaniela Bagshaw Warda w XIX wieku. Skrzynia ta służyła do transportu roślin, pozwalając masowo przewozić je między kontynentami i uprawiać tam, gdzie wcześniej nie występowały. W ślad za roślinami w podróż za pracą przy ich uprawie ruszyły miliony emigrantów, pochodzących głównie z Europy. Zdolności adaptacyjne, które towarzyszą zarówno roślinom jak i ludziom, okazują się warunkiem umożliwiającym migracje.

Przestrzeń poświęcona działalności Fundacji Biodiversitatis przedstawia kilka możliwych scenariuszy zmian, których kierunki zależą od stopnia zróżnicowania biologicznego. Chodzi o całe uniwersum żywych organizmów, które jako część dynamicznych ekosystemów wzajemnie na siebie oddziałują. Zniknięcie jednego może mieć kluczowe znaczenie dla całego łańcucha zależności. Obecnie trwa masowe wymieranie gatunków flory i fauny, a my wciąż nie jesteśmy w stanie wyobrazić sobie dzisiejszych i przyszłych konsekwencji tego procesu.

- Każda część ekspozycji to fragment złożonych relacji między człowiekiem a środowiskiem naturalnym. Wspólnie tworzą intrygujący obraz ludzkich wyobrażeń, fascynacji i afektów, jakich doświadczamy w relacjach z przyrodą. Uniwersalność i trwałość tych doświadczeń jest ciągle aktualna, a obecnie nabiera wyjątkowo ważnego znaczenia – mówi Maksymilian Bochenek, kurator wystawy.

Wystawa wpisuje się w szeroką dyskusję dotyczącą dziedzictwa kolonializmu, skutków antropocenu, ale i ekologicznej odpowiedzialności muzeów. Dlatego też architektura wystawy została przekształcona z elementów poprzedniej ekspozycji „Carboland.”

Wystawie towarzyszy katalog, do którego teksty napisali: Karolina Grabowicz – Matyjas, Maksymilian Bochenek, Adam Mazur, Claudia Stefanetti Kojrowicz, Rafał Raczyński i Robert Rient. Autorem projektu graficznego jest Honza Zamojski. Katalog został zaprojektowany w sposób przyjazny dla osób niedowidzących.

 

Zachęcamy do śledzenia informacji o wystawie na Facebooku www.facebook.com/muzeumemigracjigdynia i Instaramie www.instagram.com./muzeumemigracji

Partnerami wystawy są Fundacja Biodiversitatis oraz Uniwersytet Gdański.

„Klimaks”

Muzeum Emigracji w Gdyni

ul. Polska 1

25.06 – 31.10.2021

wstęp bezpłatny

www.polska1.pl

(hs za: Muzeum Emigracji)

Co sądzisz na ten temat?

podoba mi się 0
nie podoba mi się 0
śmieszne 0
szokujące 0
przykre 0
wkurzające 0
facebookFacebook
twitterTwitter
wykopWykop
komentarzeKomentarze
REKLAMA
REKLAMA

komentarz (0)

Brak komentarza, Twój może być pierwszy.

Dodaj komentarz

0%